Cumhurbaşkanı Xi Jinping’den “SİÖ+” toplantısında çok kutupluluk vurgusu

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, bugün Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te Shanghai İşbirliği Örgütü (SİÖ) Zirvesi kapsamında düzenlenen “SİÖ+” toplantısına katılarak önemli bir konuşma yaptı.

Xi, “Eşit ve Düzenli Çok Kutuplu Bir Dünyanın Desteklenmesi, Daha Adil ve Makul Küresel Yönetişimin Sağlanması” başlıklı konuşmasında, toplantının Birleşmiş Milletler’in rolünün güçlendirilmesi ve çok kutuplu bir dünyanın inşa edilmesine odaklandığına işaret etti. Xi, bunun SİÖ’nün küresel yönetişimin reform yoluyla iyileştirilmesine yönelik sorumluluğunu ortaya koyduğunu belirtti.

“Dünyanın ne tür bir çok kutupluluğa ihtiyacı var? Taraflar çok kutupluluğa nasıl katılmalı ve onu nasıl teşvik etmeli?” sorularına dikkat çeken Xi, uluslararası topluma fikir birliğini artırarak hem pratik hem de tarihsel sınavlardan geçebilecek doğru tercihi yapma çağrısında bulundu.

Çin’in sorumlu büyük bir ülke olarak eşit ve düzenli bir dünyanın çok kutupluluğunu aktif biçimde savunduğunu vurgulayan Xi, tüm ülkelerin büyüklükleri, güçleri veya zenginlikleri ne olursa olsun haklar, fırsatlar ve kurallar bakımından eşit olması gerektiğini kaydetti.

Küresel Güney ülkelerinin çok kutuplu dünya düzeninin önemli bir parçası ve çok kutupluluğun ilerletilmesinde kilit bir güç olduğuna dikkat çeken Xi, bu ülkelerin uluslararası meselelerdeki temsiliyetinin ve söz hakkının artırılması gerektiğini ifade etti.

Tüm insanlığın ortak değerlerinin yaygınlaştırılması gerektiğine işaret eden Xi, çifte standartlar, istisnacılık, müdahalecilik, zorbalık ve orman kanunu reddedilerek uluslararası ilişkilerde hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Özellikle büyük ülkelerin kurallara uyma ve hukukun üstünlüğüne bağlılık konusunda öncülük etmesi ve küresel zorluklarla iş birliği içinde mücadele etmesi çağrısını yapan Xi, Birleşmiş Milletler’in otoritesi ve canlılığının yeniden güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Xi ayrıca çeşitli küresel ve bölgesel çok taraflı mekanizmaların daha koordineli ve etkin hâle getirilmesi gerektiğini belirtti.

Xi Jinping, teknolojik devrim ve kalkınmanın kazanımlarından tüm ülkelerin halklarının yararlanabilmesi için kalkınma konularına odaklanılması, açılım ve iş birliği anlayışına bağlı kalınması ve dijital uçurum ile yapay zekâ alanındaki uçurumun kapatılması gerektiğini de kaydetti.

Xi Jinping, tüm taraflara eşitliğe dayalı, düzenli ve çok kutuplu bir dünya düzeni oluşturmak, daha adil ve hakkaniyetli bir küresel yönetişim sistemini geliştirmek ve insanlığın kader birliği inşasını hızlandırmak üzere birlikte çalışma çağrısında bulundu.

SİÖ’nün rolünün daha etkin hâle getirilmesine yönelik önerilerde bulunan Xi, Avrasya’nın refahına ve kalkınmasına örgütün gücüyle katkı sağlanması, Küresel Güney’in güçlenmesine SİÖ’nün fikir ve birikimiyle destek verilmesi ve küresel yönetişim sisteminin reformu ile geliştirilmesine somut adımlarla öncülük edilmesi gerektiğini belirtti.

SİÖ Dönem Başkanı Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un başkanlık ettiği toplantıya Belarus, Hindistan, İran, Kazakistan, Pakistan, Rusya, Tacikistan ve Özbekistan liderlerinin yanı sıra Moğolistan, Azerbaycan, Ermenistan, Mısır, Laos, Türkiye, Vietnam ve Togo dâhil davetli ülkelerin liderleri katıldı. Toplantıda ayrıca BM Genel Sekreteri António Guterres ile çeşitli uluslararası ve bölgesel kuruluşların temsilcileri yer aldı.

Xi, toplantı öncesinde Caparov’un katılımcı heyetlerin başkanları onuruna verdiği karşılama yemeğine katıldı ve aile fotoğrafı çektirdi.