Aliyev: Azerbaycan-Özbekistan ilişkileri ittifak düzeyinde yeni bir içerik kazandı

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, verdiği röportajda Azerbaycan ile Özbekistan arasındaki ilişkilerin son yıllarda eşi benzeri görülmemiş bir gelişme göstererek ittifak düzeyine yükseldiğini söyledi.

Yaklaşan Özbekistan devlet ziyareti öncesinde iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik, kültürel, ulaştırma, enerji ve insani ilişkileri değerlendiren Aliyev, iş birliğinin önümüzdeki dönemde daha da genişletileceğini belirtti.

Azerbaycan ile Özbekistan arasındaki ilişkilerin ortak tarih, kültür, dil, manevi değerler, birlik, dayanışma ve karşılıklı sempatiye dayandığını belirten Aliyev, bu sağlam temel üzerinde gelişen devletlerarası ilişkilerin son yıllarda tamamen yeni bir içerik kazandığını ifade etti.

Aliyev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev ile arasındaki samimi dostluk, karşılıklı saygı ve güvenin iki ülke arasındaki kardeşliğin güçlendirilmesinde özel bir rol oynadığını söyledi.

Mirziyoyev’in Azerbaycan ve Özbekistan arasındaki kardeşlik, birlik ve ittifakın güçlendirilmesi için gösterdiği çabalara dikkat çeken Aliyev, Özbekistan Cumhurbaşkanı’nın Azerbaycan’da derin saygı ve sempati kazandığını belirtti.

Son beş yılda iki ülke arasında üst düzeyde 15 düzenli karşılıklı ziyaret gerçekleştirildiğini aktaran Aliyev, bu temasların ilişkilerin dinamik biçimde gelişmesi için uygun koşullar oluşturduğunu söyledi.

Yaklaşan ziyaretin son beş yıldaki üçüncü, genel olarak ise Özbekistan’a yedinci ziyareti olacağını belirten Aliyev, her ziyaretinin kendisi için özel anlam taşıdığını ifade etti. Özbekistan’ın son yıllarda modern şehirlerin inşası, ekonominin çeşitlendirilmesi, büyük altyapı projeleri, bilim, eğitim, kültür ve spora verilen önem açısından hızlı gelişim gösterdiğini kaydeden Aliyev, Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in yönetimindeki kalkınma politikalarını takdir etti.

Aliyev, Ağustos 2024’te Özbekistan’a resmi ziyaret gerçekleştirdiğini, Temmuz 2025’te ise Mirziyoyev’in Azerbaycan’a resmi ziyarette bulunduğunu hatırlattı.

Bu ziyaretlerde imzalanan belgeler arasında özellikle “Stratejik Ortaklığın Derinleştirilmesine İlişkin Bildiri” ile “Müttefik İlişkiler Anlaşması”nın önemine dikkat çeken Aliyev, söz konusu belgelerin iki ülke arasındaki doğal ittifakı resmen güçlendirdiğini ve ilişkilerin hukuki ve siyasi temellerini daha da sağlamlaştırdığını söyledi.

Ağustos 2023’te kurulan Yüksek Devletlerarası Konseyin de stratejik ortaklık ve müttefik ilişkilerinin derinleştirilmesinde önemli bir kurumsal mekanizma haline geldiğini belirten Aliyev, Taşkent ve Bakü’de gerçekleştirilen iki konsey toplantısının siyasi diyaloğun sürekliliğini ve iki ülkenin birlikte hareket etme kararlılığını ortaya koyduğunu ifade etti.

Bugün siyasi ilişkilerin yanı sıra ekonomi, yatırım, sanayi, ulaştırma, lojistik, enerji, tarım, eğitim, bilim, kültür ve insani alanlarda geniş kapsamlı iş birliğinin sürdüğünü belirten Aliyev, yaklaşan ziyaretin yeni ortak girişimlerin hayata geçirilmesi ve müttefik ilişkilerin daha da güçlendirilmesi açısından önem taşıdığını söyledi.

Azerbaycan-Özbekistan ekonomik ve ticari ilişkilerinin son yıllarda hızlı bir gelişim gösterdiğini belirten Aliyev, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2025 yılında bir önceki yıla göre üç kattan fazla artarak 795 milyon dolara ulaştığını açıkladı.

Aliyev, Ocak-Mayıs 2026 döneminde ise ticaret hacminin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33 artarak 144 milyon dolara ulaştığını belirtti.

Üç yıl önce toplam 500 milyon dolar sermaye ile kurulan Azerbaycan-Özbekistan Yatırım Şirketi’nin iki ülke arasındaki yatırım iş birliğinin geliştirilmesinde önemli bir platform haline geldiğini söyleyen Aliyev, şirketin Azerbaycan ve Özbekistan’daki çeşitli sektörlerdeki projelerin finansmanına ve uygulanmasına katkı sunduğunu kaydetti.

Hükümetlerarası Komisyonun da ekonomik, ticari ve yatırım ilişkilerinin geliştirilmesinde önemli rol oynadığını belirten Aliyev, bugüne kadar komisyonun 15 toplantı gerçekleştirdiğini aktardı.

Enerji alanındaki iş birliğinin de aktif şekilde geliştiğini belirten Aliyev, Özbekistan’ın OZLITINEFTGAZ Enstitüsü ile SOCAR NIPI Neftegaz ortaklığıyla kurulan “Neftegaztechnologiya” şirketinin 2016 yılından bu yana petrol ve doğal gaz sektöründe faaliyet gösterdiğini söyledi.

SOCAR ile Uzbekneftegaz AŞ arasında 2024 yılında kurulan “Turan Energy AFEZCO” ortaklığının ise Azerikimya Üretim Birliği tarafından üretilen yüksek basınçlı polietileni Özbekistan’a ihraç ettiğini belirtti.

Yeşil enerji alanındaki iş birliğine de değinen Aliyev, 2025 yılında Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan’ın ilgili enerji bakanlıkları tarafından Bakü’de “Yeşil Koridor Birliği” Limited Şirketinin kurulduğunu açıkladı.

Ortak girişimin, Azerbaycan-Orta Asya yeşil enerji koridoru projesinin uygulanması, yenilenebilir enerjinin ihracatı ve Hazar Denizi yatağı boyunca taşıma kapasitesinin koordinasyonu amacıyla oluşturulduğunu belirtti.

İki ülke arasındaki transit trafiğin de arttığını belirten Aliyev, 2025 yılında transit trafik hacminin yüzde 6,7 artarak 1,4 milyon tona ulaştığını söyledi.

2026 yılının Ocak-Haziran döneminde ise transit taşımacılıkta yüzde 12,2 artış kaydedildiğini ve hacmin 675 bin tona ulaştığını açıkladı.

Aliyev, Azerbaycan ve Özbekistan arasında yürütülen ortak projelerin ekonomik iş birliğini genişlettiğini belirterek, kurtarılan Fuzuli bölgesinde 100 hektarlık “Dostluk Bahçesi” nar bahçesi kurulmasını ve Chevrolet ile Isuzu marka otomobillerin üretimindeki iş birliğini örnek gösterdi.

13 Temmuz 2026 itibarıyla toplam 10 bin 720 Chevrolet otomobil ve 275 Isuzu otobüs üretildiğini belirten Aliyev, Azerbaycan’da Özbekistan yatırımıyla kurulmuş 130’dan fazla ticari kuruluşun bulunduğunu söyledi. Bu şirketlerin sanayi, tarım, inşaat, ulaştırma ve hizmetler gibi farklı sektörlerde faaliyet gösterdiğini aktardı.

Azerbaycan şirketlerinin de Özbekistan’daki yatırımlarına değinen Aliyev, PASHA Holding tarafından Taşkent’te “The Ritz-Carlton” markası altında inşa edilen otel ve konut kompleksi ile Taşkent bölgesindeki “Sea Breeze Uzbekistan” turizm ve konut kompleksini örnek gösterdi.

Azerbaycan ile Özbekistan arasındaki kültürel ve insani iş birliğinin ortak kökler, dilsel ve kültürel yakınlık ile yüzyıllar boyunca oluşan manevi değerlere dayandığını belirten Aliyev, bu alanın karşılıklı anlayış, güven, dostluk ve kardeşlik ilişkilerinin güçlendirilmesinde önemli rol oynadığını söyledi.

Ortak kültür günleri, sanat festivalleri, bilimsel konferanslar, edebi yayınlar ve eğitim programlarının iki ülke arasındaki kültürel gündemi güçlendirdiğini ifade eden Aliyev, 2023 ve 2025 yıllarında Azerbaycan Özbek Kültür Günleri’ne, 2024 yılında ise Özbekistan Azerbaycan Kültür Günleri’ne ev sahipliği yapıldığını hatırlattı.

2024 yılında Hive’de “Şuşa Günleri” düzenlendiğini belirten Aliyev, Özbekistan’dan geniş bir heyetin Bakü’de gerçekleştirilen ve Birinci Türkoloji Kongresi’nin 100. yıl dönümüne adanan Türk Dünyası Haftası’na katıldığını söyledi.

Aliyev, Özbekistan Ulusal Pedagoji Üniversitesi’nin büyük Azerbaycanlı şair ve düşünür Nizami Ganjavi’nin adını taşımasından duyduğu gururu dile getirdi.

Geçtiğimiz yıl Şavkat Mirziyoyev ile birlikte Bakü’nün merkezinde temelini attıkları 5 hektarlık “Özbekistan” parkının iki ülke arasındaki kardeşliğin sembollerinden biri olacağını belirtti.

Haydar Aliyev Vakfı tarafından hayata geçirilen girişim ve projelerin de Azerbaycan-Özbekistan kültürel ve insani iş birliğinin geliştirilmesinde önemli olduğunu ifade etti.

Eğitim alanındaki iş birliğinin kültürel ve insani ortaklığın önde gelen alanlarından biri olduğunu belirten Aliyev, 2025-2026 akademik yılında 67 Özbekistan vatandaşının Azerbaycan’da, 176 Azerbaycan vatandaşının ise Özbekistan’da eğitim gördüğünü açıkladı.

Özbekistan’ın girişimiyle Fuzuli’de inşa edilen ve faaliyet gösteren Mirza Ulugbek Ortaokulunu iki ülke arasındaki eğitim iş birliğinin önemli örneklerinden biri olarak gösteren Aliyev, kurtarılmış topraklardaki yeniden yapılanma çalışmalarına verdiği destek nedeniyle Özbekistan halkına ve Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’e teşekkür etti.

Medya iş birliğine de değinen Aliyev, 23-25 Eylül 2024’te Taşkent’te 1. Özbekistan-Azerbaycan Medya Forumu’nun, 29 Eylül 2025’te Bakü’de 2. Azerbaycan-Özbekistan Medya Forumu’nun düzenlendiğini belirtti.

2023 yılında Fuzuli’de 1. Azerbaycan-Özbekistan STK İş Birliği Forumu, 2024 yılında ise Taşkent’te 2. Özbekistan-Azerbaycan STK İş Birliği Forumu gerçekleştirildiğini söyleyen Aliyev, bu forumların sonucunda iki ülkenin 2026 yılında ilk kez STK’lar için ortak hibe yarışması düzenlediğini açıkladı.

Yarışma sonucunda Azerbaycan’dan kazanan projelerin Özbekistan’da, Özbekistan’dan kazanan projelerin ise Azerbaycan’da uygulanacağını söyledi.

Özbekistan’dan Azerbaycan’a gelen turist sayısının da arttığını belirten Aliyev, 2024 yılında 46 bin, 2025 yılında 62 bin ve Ocak-Ağustos 2026 döneminde 44 bin Özbek vatandaşının Azerbaycan’ı ziyaret ettiğini açıkladı.

Bölgeler arası iş birliğinin de başarılı şekilde geliştiğini belirten Aliyev, şu şehirler arasında kardeş şehir ve ortaklık ilişkileri kurulduğunu söyledi:

• Bakü-Daşkent

• İsmailî-Riştan

• Şuşa-Hiva

• Lankaran-Buhara

• Şeki-Kokand

• Bilasuvar-Termez

• Mingaçevir-Namangan

• Fuzuli-Gulustan

• Guba-Cizzak

• Beylagan-Şahrisabz

Aliyev, yakın gelecekte Nahçıvan ile Urgenç arasında da kardeş şehir ilişkisi kurulmasının planlandığını açıkladı.

Azerbaycan ile Özbekistan’ın uluslararası platformlarda da birbirlerini sürekli desteklediğini belirten Aliyev, Türk Devletleri Örgütü çerçevesindeki iş birliğinin özel önem taşıdığını söyledi.

Geçtiğimiz yıl Türk Devletleri Örgütü Devlet Başkanları Konseyi’nin 12. Zirvesi’nin Gabala’da gerçekleştirildiğini hatırlatan Aliyev, zirvede örgüt içindeki iş birliğinin temel konularının ele alındığını ve Türk dünyasında daha yakın birlik sağlanması, siyasi, ekonomik ve askeri gücün artırılması ve küresel arenada daha etkili bir güç merkezi oluşturulması amacıyla bildirgeler imzalandığını belirtti.

Aliyev, röportajın ilgili bölümünde Türk dünyası iş birliğinin ortak tarih, kültür ve manevi değerlerin geleceğe taşınması açısından önemine vurgu yaptı. Ulaştırma ve lojistik alanındaki iş birliğinin de önemli perspektifler sunduğunu belirten Aliyev, Azerbaycan’ın Güney Kafkasya’daki, Özbekistan’ın ise Orta Asya’daki konumunun iki ülkeyi Doğu ile Batı’yı birbirine bağlayan stratejik güzergahlarda doğal ortaklar haline getirdiğini söyledi.

Bu bağlamda Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projesinin Orta Koridor ve TRIPP ile entegrasyonunun bölge için yeni ekonomik ve transit fırsatlar oluşturacağını ifade etti.

Özbekistan’ın Mayıs 2025’te Türk Kültür ve Miras Vakfı’na tam üye olarak kabul edilmesini de önemli bir gelişme olarak değerlendiren Aliyev, bu üyeliğin Türk dünyasının ortak mirasının korunması ve tanıtılması alanındaki iş birliği fırsatlarını genişleteceğini söyledi.

Azerbaycan’ın Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerinin son yıllarda ittifak, stratejik ortaklık ve karşılıklı yarar temelinde dinamik şekilde geliştiğini belirten Aliyev, tarihsel ve kültürel yakınlık ile ortak manevi değerlerin ilişkiler için güçlü bir temel oluşturduğunu ifade etti.

Azerbaycan’ın Orta Asya ülkeleriyle siyasi diyaloğu genişletmeye, ekonomik ilişkileri derinleştirmeye, ulaştırma ve iletişim olanaklarını artırmaya, enerji ve insani alanlardaki iş birliğini geliştirmeye önem verdiğini belirten Aliyev, Orta Asya Devlet Başkanları İstişare Toplantılarının bölgesel iş birliği açısından önemli bir platform olduğunu söyledi.

Geçtiğimiz yıl kasım ayında Özbekistan’ın ev sahipliğinde Taşkent’te düzenlenen 7. İstişare Toplantısı’nda Azerbaycan’ın Devlet Başkanları İstişare Toplantıları’na tam katılımına ilişkin karar alındığını belirten Aliyev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ve Orta Asya devlet başkanlarına destekleri için teşekkür etti.

Aliyev, Azerbaycan’ın sürece aktif katılımıyla daha önce “C5” olarak adlandırılan iş birliği formatının “C6” formatına dönüştüğünü, bunun bölgesel diyalog ve stratejik ortaklığa yeni bir içerik ve kapsam kazandırdığını söyledi.

Azerbaycan’ın bu formata tam katılımının Orta Asya ile ilişkilere verilen stratejik önemi gösterdiğini belirten Aliyev, istişare toplantılarının karşılıklı güveni güçlendirdiğini, yeni iş birliği alanlarının belirlenmesine ve bölgesel kalkınmaya yönelik girişimlerin hayata geçirilmesine imkân sağladığını ifade etti.

Bu platformların yalnızca devletlerarası ilişkilerin geliştirilmesine değil, Avrasya coğrafyasında barış, istikrar ve sürdürülebilir ilerlemenin sağlanmasına da katkı sunduğunu belirten Aliyev, Azerbaycan ile Orta Asya ülkeleri arasındaki kapsamlı iş birliğini karşılıklı saygı, güven ve ortak çıkarlar üzerine kurulu stratejik ortaklığın örneği olarak nitelendirdi.

Aliyev, Azerbaycan ve Özbekistan’ın üyesi oldukları ve katıldıkları uluslararası kuruluşlar ile çok taraflı platformlarda da etkin biçimde iş birliği yaptığını belirtti.

İki ülkenin özellikle Birleşmiş Milletler (BM), İslam İşbirliği Teşkilatı (OIC), Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO), ACGEM ve Bağlantısızlar Hareketi çerçevesinde iş birliğini sürdürdüğünü söyledi.

Röportajın sonunda Özbekistan halkına mesaj veren Aliyev, Özbekistan’ın bağımsızlığının 35. yıl dönümü dolayısıyla kardeş Özbek halkını içtenlikle tebrik etti.

Aliyev, Özbek halkına derin saygılarını ve en iyi dileklerini ileterek, kardeş ülkeye barış, huzur, ilerleme ve yeni başarılar diledi.