Elinize paslı bir çivi alın veya İstanbul’un silüetini çizen gökdelenlere bir bakın. Hatta daha yakına, kendi bedeninize dönün; damarlarınızda akan kana kırmızı rengini veren hemoglobinin kalbine odaklanın. Gördüğünüz şey, Dünya’ya ait olmayan, milyarlarca kilometre uzaktaki dev yıldızların "ölüm çığlığıyla" savurduğu kozmik bir misafirdir: Demir. Yüzyıllar boyunca insanoğlu demiri toprağın altından çıkardığı için onun "yerli" bir maden olduğunu sandı. Ancak modern astrofizik, 20. yüzyılda şoke edici bir gerçeği ortaya çıkardı: Demir, Dünya’da oluşamazdı. O, uzaydan gelmişti. İşin en büyüleyici kısmı ise, laboratuvarların ve teleskopların bu gerçeği keşfetmesinden tam 14 asır önce, Arap Yarımadası’nın kızgın çöllerinde inen bir kitapta, Kur’an-ı Kerim’de bu metalin "yaratıldığı" değil, "indirildiği" açıkça ilan edilmişti. Gelin, süpernovalardan ayetlere uzanan bu metalik mucizenin hikayesini birlikte okuyalım.
Yıldızların İntiharı: Demirin Doğumu
Hikayemiz, Güneş’ten katbekat büyük dev yıldızların çekirdeğinde başlar. Evrenin bu devasa fırınları, hidrojeni helyuma dönüştürerek yaşarlar. Ancak yakıtları tükendiğinde, sırasıyla daha ağır elementleri üretmeye başlarlar: Karbon, oksijen, silikon...
Fakat sıra Demir (Fe) elementine geldiğinde, yıldızın kaderi mühürlenir. Demir, üretilmesi için enerji vermeyen, aksine enerji yutan bir elementtir. Yıldız demir üretmeye başladığında, artık kendi kütle çekimine dayanamaz ve saniyeler içinde içine çökerek muazzam bir patlamayla, yani bir "Süpernova" ile hayatına son verir.
İşte bu patlama sırasında, yıldızın kalbinde biriken demir kütleleri uzay boşluğuna fırlatılır. Milyonlarca yıl boyunca uzayda serseri mayın gibi dolaşan bu demir yüklü meteorlar, genç Dünya’nın atmosferine girer ve gezegenimizi adeta "bombalar". Yani Dünya’daki tüm demir rezervleri, kelimenin tam anlamıyla gökten yağmıştır. Dünya’nın kendi sıcaklığı, demir elementini üretebilecek (milyarlarca derecelik) ısıya asla sahip olmamıştır.
Hadid Suresi ve "Enzelnâ" Şifresi
7. yüzyılda, demirin sadece topraktan çıkarılan bir maden olduğu sanılan bir çağda, Kur’an-ı Kerim’in 57. suresi olan Hadid (Demir) Suresi, 25. ayetinde şöyle seslenir:
"...Ve kendisinde çetin bir sertlik ve insanlar için (çeşitli) yararlar bulunan demiri de indirdik (enzelnâ)..." (Hadid Suresi, 57:25)
Burada kullanılan kelime, Arapça **"Enzelnâ"**dır.
Bu kelime, "İndirdik / Yukarıdan aşağıya gönderdik" anlamına gelir.
Kur’an, topraktan biten veya yeryüzünde oluşan şeyler için genellikle "Halaqnâ" (Yarattık) veya "Ahracnâ" (Çıkardık) fiillerini kullanır. Ancak iş demire gelince, tıpkı yağmurun veya vahyin gökten inmesi gibi "indirme" fiili seçilmiştir.
Yüzyıllarca tefsir alimleri bu ifadeyi "Allah’ın ikramı" olarak mecazi manada yorumladılar. Çünkü demirin gökten fiziksel olarak inmiş olabileceği, o günün bilimiyle hayal bile edilemezdi. Ancak bugün biliyoruz ki, "Enzelnâ" kelimesi mecaz değil, kelimenin tam anlamıyla fiziksel bir gerçektir. Demir, güneş sistemimizin dışındaki dev yıldızlardan "indirilmiş" bir elementtir.
Matematiksel Senfoni: 26 ve 57
Kur’an’daki bu işaret sadece kelime seçimiyle sınırlı değildir; ayetin ve surenin matematiksel konumu da şaşırtıcı tesadüfler (?) içerir.
-
Atom Numarası: Demirin (Fe) atom numarası 26’dır.
-
Kur’an’da "Hadid" (Demir) kelimesinin Arapça sayısal değeri (Ebced hesabı) tam olarak 26’dır.
-
-
İzotop Ağırlığı: Demirin en kararlı izotoplarından birinin atom ağırlığı 57’dir.
-
Hadid Suresi, Kur’an’ın 57. suresidir.
-
Bir kitabın, bahsettiği elementin periyodik tablodaki yerini ve atom ağırlığını yüzyıllar öncesinden "sayfa numarası" ve "kelime değeri" olarak kodlamış olması, sadece tesadüfle açıklanabilir mi? Yoksa bu, kitabın Yazar’ının, aynı zamanda elementlerin de Yaratıcısı olduğunun bir imzası mıdır?
"Çetin Bir Sertlik ve Faydalar"
Ayetin devamında geçen "Kendisinde çetin bir sertlik ve insanlar için yararlar bulunan" ifadesi, demirin medeniyet tarihindeki rolünü özetler.
-
Çetin Sertlik (Be'sun Şedid): Demir, tarih boyunca savaşın ve gücün sembolü olmuştur. Kılıçlar, kalkanlar, tanklar ve füzeler... "Demir" kelimesi askeri güçle eş anlamlıdır.
-
İnsanlar İçin Yararlar: Ancak demir sadece yok etmek için değildir. Manyetik alan oluşturarak Dünya’yı radyasyondan koruyan çekirdek demirdir. Oksijeni hücrelerimize taşıyan kanımızdaki yapı taşı demirdir. İnşaatların iskeleti, teknolojinin omurgası demirdir.
Kur’an, demirin bu iki yüzünü (yok edici güç ve yapıcı medeniyet) aynı ayette birleştirerek, bu metali nasıl kullanacağımızın bizim imtihanımız olduğunu hatırlatır.
Sonuç: Gökten Gelen Mektup
Antik Mısırlılar demire "Göklerin Metali" (Ba-en-pet) derlerdi, çünkü ilk demirlerini meteoritlerden elde etmişlerdi. Kur’an-ı Kerim ise bu bilgiyi bir adım öteye taşıyarak, demirin sisteme sonradan dahil edilen, "indirilmiş" bir nimet olduğunu kaydetti.
Bugün bir demir parçasına dokunduğunuzda, onun milyarlarca yıl önce patlayan bir yıldızın parçası olduğunu hatırlayın. Ve sonra, 1400 yıl önce çöldeki bir Peygamber'in, o yıldız tozunun hikayesini "Enzelnâ" kelimesine nasıl sığdırdığını düşünün.
Bilim ve inanç, Hadid Suresi'nin 25. ayetinde çarpışmaz; aksine, birbirini doğrulayan iki eski dost gibi kucaklaşır.
Kaynakça
Tefsir ve Dini Kaynaklar:
-
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır. Hak Dini Kur'an Dili. (Hadid Suresi Tefsiri). Eser Neşriyat.
-
İbn Kesir. Hadislerle Kur'an-ı Kerim Tefsiri. (Hadid 25. Ayet yorumları).
-
Diyanet İşleri Başkanlığı. Kur'an-ı Kerim Meali. Erişim Linki
Bilimsel ve Akademik Kaynaklar:
-
Hawking, Stephen. Zamanın Kısa Tarihi. (Yıldızların oluşumu ve elementlerin sentezi bölümleri). Alfa Yayınları.
-
NASA Science. The Life Cycles of Stars. (Süpernovalar ve ağır elementlerin oluşumu üzerine makaleler). Erişim Linki
-
Bucaille, Maurice. The Bible, The Quran and Science (La Bible, le Coran et la Science). Seghers, 1976. (Modern bilim ve kutsal metinlerin karşılaştırmalı analizi).
Web Kaynakları:
-
Sorularla İslamiyet: Hadid Suresi ve Demir Mucizesi. Erişim Linki
-
TÜBİTAK Bilim Genç: Elementlerin Oluşumu. (Yıldızlardaki nükleosentez süreçleri).
